GESKIEDENIS VANAF – 1903

Laerskool Fairland in Marketstraat, is ‘n Afrikaansmedium laerskool met ‘n ryk geskiedenis. Die skool het vele ou tradisies, ‘n sterk waardesisteem en ‘n leerdergesentreerde onderrigstelsel. Die pragtige tuine en netjiese geboue reflekteer die trots van ‘n gemeenskap wat omgee oor hulle kinders se opvoeding. Die skool roem daarop dat dit familiegerig is en dat derde en vierde geslagte se kinders die skool bywoon as leerders en selfs terugkeer as opvoeders. Dit is inderdaad ‘n Fairlandfamilie.

Meer as ‘n eeu gelede het daar ‘n behoefte by die ouers van die gemeenskap ontstaan om ‘n skool vir hulle kinders in die lewe te roep. Die samestelling van die gemeenskap het uit vele Hollanssprekende families bestaan.

Die skool het op 3 Februarie 1903 begin met ongeveer 20 leerlinge. Die hoof en enigste onderwyser, was Meneer R. van Mazijk. Die eerste skoolgebou was ‘n plaashuisie met ‘n grondvloer en ‘n grasdak. Dit was op die plaas van Hendrik Badenhorst en het gestaan waar Normanlaan vandag is. Die skool was aanvanklik een van die C.N.O. (Christelike Nasionale Onderrig) skole waarvoor geld in Holland ingesamel is. Die grasdak het egter afgebrand en daarna het die skool geskuif na ‘n ander plaashuis wat deur Andries Kruger jr. bewoon was. Dit het toe bekend gestaan as die Weltevredenskool.

In 1906 is die dorp uitgemeet deur die landmeter, Meneer Wilson. Hy het die gebied Fairland genoem. Die skool het daarna bekend gestaan as die Fairlandskool. In 1907 het dit soos baie ander skole, ‘n goewermentskool geword, nadat die geld uit Holland opgedroog het. Daar was toe 32 leerlinge in die skool.

Die skool het eers op 1 Junie 1909 na die terrein in Marketstraat geskuif waar dit sedertdien is. Die skoolgeboutjie was van sinkplate gebou met die houtvloer op pale. In 1910 word Meneer van der Mark aangestel as hoof. Hy beklee die pos tot 12 Desember 1919.

In 1910 skryf die inspekteur, dat Hoofrekene in die laer klasse in Engels aangebied is, terwyl al die skriftelike werk in Rekene in Hollands geskied het. In 1912 is al die klasse egter in Engels aangebied as gevolg van ‘n verwisseling van personeel. Volgens Ordonnansie nr. 5 van 1912, kon die ouers self die medium van onderrig kies. Hulle het gekies dat hulle kinders slegs in Hollands onderrig moes word. Twee jaar later in 1914, is die volgende verklaring deur Inspekteur Lub uitgereik: “The school at Fairland is an altogether unusual one on the Rand, as in this school all subjects are taught exclusively through the Dutch medium.”

Die derde hoof, Meneer Slier, word op 20 Januarie 1920 aangestel. In dieselfde jaar, kry hy ‘n omsendbrief van die Transvaalse Onderwys Departement (T.O.D.), waarin aangedui word dat Afrikaans as vak die plek van Hollands kan inneem.  Dit beteken waarskynlik dat die skool een van die oudste volbloed Afrikaans-medium skole aan die Rand is. In 1921 is die eerste drie vertrekke van die oorspronklike gebou wat steeds bestaan, in gebruik geneem. Daar was toe al drie onderwysers en 75 leerlinge.

Teen April 1922 word die vierde hoof, Meneer T. Cronje, aangestel en hy is vir die volgende 33 jaar die hoof. Wat dit nog meer merkwaardig maak, is dat hy in 1908 as leerling by die skool begin het. Die skoolsaal wat in die sestigerjare gebou is, dra die naam van mnr. Theunis Cronje.

Die skool het aanhou groei en het ‘n vierde onderwyser in 1937 aangestel. ‘n Kerksaal is gehuur om die ekstra leerlinge te akkommodeer. Uiteindelik is nog klaskamers aangebou in 1939, 1947 en 1954.

Tydens die eeufees herdenking van die Groot Trek in 1938, het die Fairlandskool heelhartig deelgeneem aan die feeste en self ‘n monument opgerig ter ere van die Ossewatrek. Die eerste monument is in 1949 vervang met ‘n nuwe monument in die vorm van ‘n klip-piramide, waarin ‘n tydkapsule van gedenkwaardighede uit voortrekkergeledere verseël is. Die oorspronklike gedenksteen is aan die voorkant van die monument ingemessel. Die monument staan vandag in ‘n gedenktuin, omring deur palmbome en mooi tuine, met gedenkplate en bankies ter ere van leerders en personeel wat gesterf het tydens hulle verbintenis met die skool. Die gewyde plek is omring deur die klaskamers van die oorspronklike gebou, sowel as nuwe klasse, ‘n rekenaarklas en ‘n mediasentrum.

Die skool het floreer in die mooi woonbuurt van Fairland. Leerlingtalle het bly styg. Hoofde het gekom en gegaan en elk ‘n erfenis van diensbaarheid agtergelaat. Meneer J.A. Dippenaar (1956), Meneer C.J. van der Merwe (1964), Meneer J.A. van Tonder (1987), Meneer A. Badenhorst (1992) en die huidige hoof, Meneer Willie Goosen (2014). Intussen het die skool ‘n drieverdieping gebou opgerig met ‘n wetenskaplaboratorium en 9 klaskamers. Die skool beskik ook oor ‘n gr. R-sentrum, terapeute- en ondersteuningsentrum, sport-en kultuurfasiliteite, ‘n speelparkie vir die grondslagfase en ‘n moderne kantoorblok. In Desember 2016 is ons Gedenkklok ingewy deur die gr. 7-groep van 2016. Die gebruik is tans dat elke gr. 1-leerder op sy/haar eerste skooldag en eers weer op hule laaste skooldag in gr. 7, die klok sal lui as onderskeidelik verwelkoming en groet. Hierdie nuwe tradisie het ‘n belangrike geleentheid in elke leerder se skoolloopbaan by Laerskool Fairland geword.

Laerskool Fairland se leuse is: “Nooit terug” en dit is duidelik dat die skool aanpas by die uitdagings van die tye waarin ons leef. Klaskamers is toegerus met moderne tegnologie wat saam met met effektiewe onderrigmetodes verseker dat leerders se diverse behoeftes vervul word. Die kampus is kindervriendelik en bied ‘n verskeidenheid van buitemuurse sport- en kultuuraktiwteite vir die holistiese ontwikkeling van die leerders. Daar is tans in 2022 ‘n totaal van 1205 leerders by die skool ingeskryf, met 65 gekwalifiseerde opvoeders, 10 assistent-opvoeders, 6 administratiewe personeellede en 20 skoonmakers en terreinpersoneel.

Tydens die uitdagings van die afgelope twee jaar se pandemie, het Laerskool Fairland met sukses die volle GDO-kurrikulum aangebied en alle onderrig-uitkomste behaal. Die skool se eksamens word vanaf 2021 deur beide die GDO en die IEB (Independent Examination Board) gemodereer. Dit verseker dat onderrig van die hoogste standaarde gehandhaaf word. Planne vir ‘n nuwe gr. RR-sentrum is reeds goedgekeur en bouwerk sal binnekort begin.

Volgende jaar, op 3 Februarie 2023, sal Laerskool Fairland reeds 120 jaar bestaan. Daar word beplan vir ‘n feestelike geleentheid waar die skool met sy trotse verlede en vooruitstrewende toekoms met dankbaarheid en trots gevier kan word.

Nege skoolhoofde het vanaf 1903 tot op hede aandeel gehad in die opbou van ons pragtige skool:

1903-1909    Mnr. R. van Mazijk (6 jaar)

1910-1919    Mnr. C. van der Mark (9 jaar)

1920-1921    Mnr. Slier (1 jaar)

1922-1955    Mnr. T. Cronje (33 jaar, langsdienende hoof, saal dra sy naam)

1956-1963    Mnr. J. Dippenaar (7 jaar)

1964-1977    Mnr. C. van der Merwe (13 jaar)

1978-1992    Mnr. J. van Tonder (14 jaar)

1992-2013    Mnr. A. Badenhorst (21 jaar)

2014-            Mnr. W. Goosen (8+ jaar)